Celiakia – dietoterapia – artykuł II

Celiakia – dietoterapia – artykuł II

Jak napisano w pierwszym artykule, jedynym sposobem leczenia celiakii jest długotrwałe przestrzeganie zasad diety bezglutenowej.
Osoby na diecie bezglutenowej, oprócz ścisłej eliminacji glutenu, obowiązują te same reguły żywieniowe, które są zalecane dla osób zdrowych. Przy układaniu jadłospisów dla pacjenta z celiakią – w obliczaniu zapotrzebowania na energię i składniki odżywcze – obowiązują te same zasady jak w przypadku diet ludzi zdrowych . Należy dodatkowo uwzględnić niedobory, wynikające z dużych ograniczeń produktów zbożowych.

Wyniki badań przeprowadzonych na grupie chorych na celiakię dorosłych w Wielkiej Brytanii sugerują, iż dieta badanych zawiera mniej niż jest to rekomendowane: wapnia, witaminy D, witaminy B12, folianów, nieskrobiowych węglowodanów oraz jest zbyt niskoenergetyczna w stosunku do zaleceń. Badani spożywali w nadmiarze produkty białkowe. Ilość energii pochodzącej z białka przekraczała ilość energii pochodzącej z tłuszczu.

Jaki rozkład posiłków w ciągu doby jest zalecany?
Zaleca się, aby ilość i częstotliwość posiłków w ciągu dnia była w miarę możliwości stała. Regularne odżywianie się pozwala na stałe dostarczanie energii i pozwala na lepsze kontrolowanie uczucia głodu i zapobiega przejadaniu się. Zalecane jest spożywanie 3 głównych posiłków i 2 mniejszych. Przerwy pomiędzy posiłkami nie powinny być krótsze niż 3,5-4 godziny i nie dłuższe niż 6 godzin. Codziennie do posiłków należy wybierać bezglutenowe produkty zbożowe (5-6 porcji dziennie), warzywa (3-5 porcji) i owoce (2-4 porcje), produkty mleczne (1-2 porcje) oraz tłuszcze pochodzące z roślin jako dodatek do sałat, surówek, warzyw gotowanych.

Jakie artykuły spożywcze i potrawy są zalecane, jakie wzbronione?
Leczenie celiakii polega na rezygnacji z produktów zawierających białko gluten. Wyklucza się następujące zboża: pszenicę, żyto, jęczmień oraz owies. Produkty, które należy wykluczyć z diety to: pieczywo – każde, jeśli nie jest oznaczone jako bezglutenowe, wyroby cukiernicze (herbatniki, ciastka, wafle, biszkopty, pierniczki, sucharki, drożdżówki, paluszki, krakersy itp.), płatki pszenne, żytnie, jęczmienne, owsiane, kasza manna, kuskus, jęczmienna, mąka pszenna, żytnia i jęczmienna (zupy zaprawiane mąką, lane ciasto), kaszki błyskawiczne zbożowe i mleczno-zbożowe, makaron pszenny i żytni, bułka tarta (potrawy panierowane), pizza, olej z kiełków pszenicy. Należy zwracać uwagę na produkty, które w swoim składzie mogą mieć dodany gluten, np. wędliny i kiełbasy, konserwy rybne i mięsne, wędliny podrobowe (kaszanka, pasztetowa, pasztet), wyroby garmażeryjne mięsne (parówki, kotlety mielone, pulpety, hamburgery), gotowe sosy, majonezy, musztardy, ketchupy, cukier waniliowy, niektóre aromaty, przyprawy typu vegeta, przyprawy w proszku, zupy w proszku, niektóre kostki rosołowe, niektóre dojrzewające sery i sery topione, gotowe sery białe do serników, jogurty owocowe, maślanki smakowe, napoje mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu, śmietana, przeciery pomidorowe, niektóre fasole w puszkach, kotlety sojowe, pasztety sojowe, proszek do pieczenia, nadziewane czekolady i cukierki, żelki, guma do żucia, lody, chipsy, niektóre kawy rozpuszczalne, zwłaszcza aromatyzowane, czekolada do picia na gorąco, napoje owocowo-warzywne, alkohole z dodatkami smakowymi. Napoje takie jak kawa zbożowa, inka, kakao owsiane, napoje gazowane, piwo, napoje z dodatkiem słodu jęczmiennego są zabronione.

Do naturalnych produktów bezglutenowych zalicza się: ryż biały i brązowy, kukurydzę, soję, proso, grykę, amarantus, komosę ryżową. Na rynku są dostępne produkty, z których usunięto gluten, np. skrobia pszenna bezglutenowa. Takie produkty muszą być oznaczone znakiem przekreślonego kłosa. Zgodnie z obowiązująca w Polsce podstawa prawną produktem bezglutenowym jest produkt, w którym zawartość białek roślinnych, skrobi i błonnika, określanych wspólnie mianem glutenu nie przekracza 20mg na kilogram produktu. W pełni dozwolone są: płatki ryżowe, jaglane, gotowe mieszanki mączne bezglutenowe, pieczywo i makaron wykonane z mąk bezglutenowych, skrobia kukurydziana, ryżowa i z tapioki, kaszki dla dzieci ryżowe i kukurydziane, chrupki kukurydziane, popkorn, nieprzetworzone mięso i ryby, jaja, mleko, mleko w proszku, jogurt naturalny, kefir, nieprzetworzony ser biały, żółty, masło – jeśli pacjent nie jest dodatkowo uczulony na mleko, wszystkie warzywa i owoce (świeże, mrożone, konserwowane bez dodatków), naturalne soki, kakao naturalne, naturalna twarda czekolada, cukier, miód, kisiele i budynie domowe z mąki ziemniaczanej, ciasta i ciastka upieczone z dozwolonych produktów, landrynki, lizaki, drożdże, oleje roślinne, oliwa z oliwek, herbata, kawa naturalna, soki owocowe, wody mineralne, kompoty, napary z ziół, czyste alkohole, sól, pieprz, zioła, jednorodne przyprawy, ocet winny, ocet jabłkowy, zupy domowe z dozwolonych produktów, bezglutenowy proszek do pieczenia. Dieta bezglutenowa wymaga uzupełniania błonnika. Można to osiągnąć poprzez spożywanie dużej ilości warzyw i owoców oraz dodawaniu do potraw otrąb ryżowych lub sojowych.

Przypominamy, iż osoby na diecie bezglutenowej, oprócz ścisłej eliminacji glutenu, obowiązują te same reguły żywieniowe, które są zalecane dla osób zdrowych. W planowaniu diety bezglutenowej można wykorzystywać zasady „5U” profesora Stanisława Bergera: 1U – Urozmaicenie – spożywać produkty ze wszystkich grup żywieniowych możliwie w każdym posiłku. 2U – Umiarkowanie – każdy powinien jeść według swoich potrzeb, najlepszym wskaźnikiem jest tutaj waga ciała. 3U – Uregulowanie – zalecane jest spożywanie 3 głównych posiłków oraz 2 mniejszych. 4U – Unikanie –nadmiaru tłuszczu, cukru, soli i alkoholu. 5U – Uprawianie sportu – regularna, umiarkowana aktywność fizyczna.

Poniżej przykładowe dania dla diety bezglutenowej.

Pieczony schab środkowy

Ziemniaki pieczone z pietruszką. Pieczony schab środkowy. Grillowana cukinia. Surówka z kapusty pekińskiej i brzoskwini.

Zupa krem z dyni z jabłkiem i imbirem

Zupa krem z dyni z jabłkiem i imbirem



BRAK KOMENTARZY

Zostaw komentarz